ATI Linux Sürücülerinde 2. Round

7 ay önce ATI’nin Linux sürücüleri ile ilgili ilk yazım Phoronix’de yayınlanmıştı. Dün, ikinci yazım da aynı sitede yayınlandı. Okumak isterseniz, buyrun.

Not: İki link de ingilizcedir.

ATI GNU/Linux Sürücülerinin Geliştirilme Süreci

Uzun zamandan beri Phoronix ATI/AMD’nin GNU/Linux sürücülerini test ediyor, diğer insanların bilmediği şeyleri anlatıyordu. Bu sitede benim de bir yazım daha önce site editörü tarafından çok beğenilerek yayımlanmıştı. Bugün site, çok uzun zaman önce söz verdiği bir yazıyı yayımladı: “The Truth About ATI/AMD” Yazıda ATI/AMD’nin sürüclerini nasıl geliştirdiğini ve bu geliştirmenin neye göre yapıldığı anlatılıyor. İlgilenenlerin kaçırmaması tavsiye olunur.

Daha iyi ATI Linux Sürücüleri İçin

ATI’nin Linux sürücüleri için yazdığım eleştri yazısı Phoronix‘de yayınlandı. Yorumlar ve tartışmalar için forumlarında bir de başlık açmışlar.

Yazının kendisi ingilizce ve pek bir uzun olduğu için Türkçe’ye şimdilik çeviremiyorum. Blog artık tamamen Türkçe olduğu için de orjinalini buraya kopyalamıyorum ama; siz yine de buraya yorum bırakmak isterseniz, siz bilirsiniz.

Not: Elbette vaktim olursa yazıyı Türkçe’ye çeviririm ama önümüzdeki hafta yurtdışına gidiyorum, pek bir vakitsizim.

Güncelleme: Sound Blaster X-Fi GNU/Linux Sürücüleri

Bu sabah Creative’a attığım maile bir cevap geldi. Creative opensource sitesi‘nin sorumlusu Garin Hiebert , konu ile ilgili oldukça açıklayıcı ve kibar bir cevap göndermiş.

Garin, Creative’in şu anda bütün gücü ile Vista için sürücü geliştirdiğini ve şu anda X-Fi’nin dökümantasyonunu yazabilecek durumda olmadıklarından bahsetmiş ki bence şu durum için yeterince haklılar. Sonuç olarak bir donanıma sürücü geliştirilebilmesi için yazılması gereken dökümantasyon oldukça karışık ve çok düzgün şekilde yazılması gerekiyor. Diğer yandan zaten Vista yeterince gecikmiş durumda ve donanım üreticileri de kötü sürücüler yazıp Vista’ya geçiş sürecinin hem Microsoft’a hem de kendilerine zarar vermesini istemiyorlar.

Ayrıca Garin, X-Fi nin kendine has bir mimarisi olduğunu ve bunun diğer insanların eline geçmesini pek istemediklerinden bahsetmiş ki bu durum biraz farklı. Evet X-Fi tamamen farklı bir mimariye sahip ve bunun kopyalanmasının önlenmesi Creative’e pazar liderliğini sürdürmesini sağlayacak bir avantaj fakat; tamamen açık kaynaklı olarak yaşayan bir proje olan GNU’nun buna ne diyeceğini kestirmek zor. Fakat Garin, driverlar kapalı olacak başka yolu yok demek yerine; Vista piyasaya çıktıktan sonra ekibe dökümantasyon için baskı yapmaya niyetli olduğundan bahsediyor ki bu bence iyi bir gelişme.

Sonuç olarak, Creative’deki mühendis amcalar yeni ürettikleri oyuncağın mimarisinin çalınmasından küçük çocuklar gibi korkuyorlar ve bunda da kabul edilebilir bir derecede de haklılar. Ayrıca driver konusunda açık kapı bırakmış olmaları da bence takdire şayan. Kısacası bu kapalı sürücü durumu geçici bir dönem gibi duruyor, umarım öyledir.

P.S: Keşke herkes Garin gibi konu ile ilgili olup, iletişime geçenleri ciddiye alsa, teknoloji piyasası çok daha yaşanılabilir bir hale gelir, eminim.

Sound Blaster X-Fi için GNU/Linux Sürücüleri

Creative, bir çok ürününün (ses kartları, kameralar, MP3 çalarlar, vb.) GNU/Linux altında düzgün çalışabilmesi için ürün spesifikasyonlarının tümünü ya da bir kısmını ilgili kod yazan insanlara vermesi ya da herkese açması ile benim gönlümde her zaman farklı bir yerdedir. Fakat son çıkardıkları X-Fi serisi ses kartları için böyle bir hamlede bulunmamış olmaları uzun zamandır kafamda soru işaretleri yaratmaktaydı.

Bu kartlar sıradan kartlara göre çok daha fazla işlem gücü ve çok farklı bir mimari bulundurduğundan dolayı reverse engineer edilerek sürücüsü yazılması pek mümkün olan kartlar değiller ve bu yüzden bir çok GNU/Linux kullanıcısı ve ciddi anlamda ses kartına ihtiyaç duyan insanlar (müzisyenler, müzik dinlemeyi sevenler ya da 7/24 film seyredenler) bu kartı alıp kullanamıyordu.

Creative 18 mayıs 2006 da, X-Fi kartları için kapalı kodlu bir driver yazmaya karar verdiğini, bu driver’ın kartın tüm özelliklerini kullanabileceğini (EAX, kayıt, midi vs.) ve driver’ın 2007 ortalarında elimizde olacağını duyurdu. Haber çok güzel aslında. Yeni bir kart için yeni driverlar. Oldukça geç bile olsa… ama; bu driverların kodları neden kapalı? Açıkçası merak etmekteyim ve bu konu hakkında bir mail atıp cevabını sizinle paylaşacağım. Acaba Creative Labs, teknolojilerini kaybetmekten mi korkuyor yoksa, amaç GNU/Linux’u baltalamak mı?

İyi geceler.